
Για ραντεβού καλέστε στο 2671029302-6946123146
ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΟ-ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ
ΒΙΝΤΕΟΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ
Γεράσιμος Δ. Αλεξανδράτος
Βύρωνος 3 28100 Αργοστόλι Κεφαλονιάς
FAST FOOD
Η αλλαγή στον τρόπο ζωής (life style), οι γρήγοροι ρυθμοί και οι διάφορες τάσεις σαφώς και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο τρεφόμαστε. Σχεδόν το 23% του πληθυσμού, τις εργάσιμες ημέρες, έχει τουλάχιστον ένα γεύμα την ημέρα εκτός σπιτιού. Τις μη εργάσιμες ημέρες, το ποσοστό αυτό διπλασιάζεται. Ο όρος fast food αναφέρεται σε είδη τροφίμων των οποίων ο τρόπος παρασκευής είναι ταχύτατος. Συνήθως, η παρασκευή αυτών των τροφίμων απαιτεί ηψηλή τεχνολογία . Το δυστύχημα είναι ότι αυτές τις τροφές δεν τις προτιμούνε μόνο οι εργαζόμενοι ενήλικες αλλά και τα παιδιά. Έρευνες του Ινστιτούτου Καταναλωτών (ΙΝΚΑ) έδειξαν ότι τα παιδιά τρώνε σε ταχυφαγεία (εστιατόρια τύπου fast food) σε ποσοστό 7-42% τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα. Από το 1984 μέχρι το 2000 υπήρξε μια αύξηση στην κατανάλωση έτοιμου φαγητού της τάξης του 956%. Αν συνδυάσουμε αυτήν την αύξηση με τον πενταπλασιασμό των αρχικών μερίδων στα ταχυφαγεία ,θα καταλάβουμε γιατί στις ΗΠΑ υπήρξαν άνθρωποι που μήνυσαν γνωστή αλυσίδα fast food για τη συμβολή της στην αύξηση του σωματικού τους βάρους. Τα γεύματα τύπου fast food είναι πλούσια σε θερμίδες, λίπος (ιδιαίτερα κορεσμένο λίπος), χοληστερόλη, αλάτι και ζάχαρη ενώ είναι φτωχά σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Μελέτη που έγινε σε 2379 κορίτσια μελετώντας τις διατροφικές τους συνήθειες για 10 χρόνια έδειξε ότι καθώς τα κορίτσια μεγάλωναν αυξανόταν η τάση κατανάλωσης έτοιμου φαγητού. Αυτό εξηγείται από το ότι τα κορίτσια όσο μεγαλώνουν αισθάνονται όλο και πιο ανεξάρτητα π.χ. μπορούν να πάνε σε ένα εστιατόριο fast food και να φάνε μόνες τους. Τα κορίτσια της έρευνας τα οποία έτρωγαν πιο συχνά έτοιμες τροφές λάμβαναν περισσότερες θερμίδες, από τις οποίες το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών προερχόταν από το λίπος (και ιδιαίτερα από κορεσμένο λίπος) , και περισσότερο αλάτι. Η αυξημένη περιεκτικότητα των έτοιμων φαγητών σε θερμίδες, λίπος, χοληστερόλης, ζάχαρης και αλατιού βλάπτουν την υγεία. Ένα συνηθισμένο γεύμα fast food έχει υψηλή ενεργειακή πυκνότητα (δηλαδή μια μικρή ποσότητα τροφίμου αποδίδει πολλές θερμίδες). Ας μιλήσουμε με αριθμούς. Ένα κλασσικό γεύμα fast food είναι 1 ½ φορά πιο πυκνό από ότι ένα παραδοσιακό Βρετανικό γεύμα κι 2 ½ φορές πιο πυκνό από ένα παραδοσιακό Αφρικάνικο γεύμα. Ο ανθρώπινος οργανισμός δεν είναι "προγραμματισμένος" να καταναλώνει τόσο πλούσια σε ενέργεια τρόφιμα και αυτό είναι ένας από τους λόγους που οδηγούν στην αύξηση της εμφάνισης της παχυσαρκίας. Επίσης εκτός από την υψηλή ενεργειακή πυκνότητα που χαρακτηρίζει τα τρόφιμα αυτά, συνηθίζεται να σερβίρονται και σε μεγάλες μερίδες. Εκτός από την παχυσαρκία, τα τρόφιμα αυτά μπορούν να συμβάλλουν, μέσω των συστατικών που περιέχουν, στην εμφάνιση νοσημάτων όπως ο διαβήτης τύπου 2, υπέρτασης και υπερλιπιδαιμιών. Μια πρόσφατη μελέτη που έγινε σε ποντίκια από το Βασιλικό Κτηνιατρικό Πανεπιστήμιο έδειξε ότι τα ποντίκια που βρίσκονταν σε κατάσταση εγκυμοσύνης και σιτίζονταν με διάφορες έτοιμες τροφές τύπου fast food γεννούσαν μικρά τα οποία προτιμούσαν τέτοιου είδους τροφές. Επιστήμονες έχουν αποδείξει ότι ο συγεκριμένος τρόπος διατροφής σε πρώιμες ηλικίες στους ανθρώπους, μπορεί να καθορίσει την μετέπειτα εξέλιξη τους και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος εμφάνισης παχυσαρκίας και καρδιαγγειακών παθήσεων. Η νέα έρευνα τουλάχιστον στα ζώα δείχνει ότι η κατανάλωση ανθυγιεινών τροφίμων κατα τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα. Εν κατακλέιδι, η κατανάλωση έτοιμων τροφών και οι επισκέψεις μας σε ταχυφαγεία θα πρέπει να ελαττωθούν. Θα πρέπει να υπάρχει σωστός προγραμματισμός της διατροφής μας και αν χρειαστεί να φάμε κάτι εκτός σπιτιού νε κάνουμε μια σωστή επιλογή π.χ. μια σαλάτα ή ένα υγιεινό σάντουιτς με καλής ποιότητας πρώτες ύλες. Ένα πράγμα που θα πρέπει να προσέξουν οι γονείς είναι τα τρόφιμα τα οποία διατίθενται στα κυλικεία και το να διδάξουν τις αρχές της σωστής διατροφής στα παιδία τους.
Καφές: Απόλαυση ή Εθισμός
Στον καφέ, στο τσάι ή σε κάποιο αναψυκτικό, οι περισσότεροι από μας «δεν ζούμε» χωρίς την αγαπημένη μας καφεΐνη. Απολαμβάνουμε όμως το καφεδάκι μας ή απλά υποκύπτουμε στον εθισμό μας;
Ερώτηση: τι κοινό έχουν οι εθισμένοι στην ηρωίνη που λαμβάνουν καθημερινά δόση μεθαδόνης με όλους όσους δεν μπορούν να λειτουργήσουν το πρωί αν δεν πιουν καφέ;
Απάντηση: Υποκύπτουν στον εθισμό τους, προστατεύοντας τον εαυτό τους από τα συμπτώματα στέρησης.
Όπως υπογραμμίζει ο T.R. Reid σε άρθρο του περασμένου μήνα στο National Geographic με τίτλο "Caffeine," οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η τακτική χρήση καφεΐνης δημιουργεί μια φυσική εξάρτηση, μια ελαφριάς μορφής εθισμό.
Το άρθρο περιγράφει πως τα άτομα που λαμβάνουν μεγάλες ποσότητες καφεΐνης γίνονται ευερέθιστα, έχουν πονοκεφάλους ή έχουν υπνηλία όταν δεν πίνουν καφέ, τσάι ή κάποιο άλλο ποτό που περιέχει καφεΐνη.
Μπορούν όμως αυτές οι παρενέργειες της καφεΐνης να θεωρηθούν ψυχολογική διαταραχή;
«Ναι», απαντάει ο Roland Griffiths, καθηγητής βιολογίας συμπεριφορά και νευροεπιστημών στην ιατρική σχολή Johns Hopkins της Βαλτιμόρης.
Ο Griffiths, ο οποίος βοήθησε στην αξιολόγηση του άρθρου του National Geographic, είναι ένας από τους βασικούς συγγραφείς μιας μελέτης για την απεξάρτηση από την καφεΐνη. Ελπίζει ότι η μελέτη αυτή είναι αρκετά σοβαρή ώστε να συμπεριληφθεί στην επόμενη έκδοση του διαγνωστικού και στατιστικού εγχειριδίου για τις ψυχικές διαταραχές (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. )
Γνωστό με τα αρχικά DSM, το εγχειρίδιο εκδίδεται από τον Αμερικανικό Ψυχιατρικό Σύλλογο. Ψυχολόγοι και ψυχίατροι το χρησιμοποιούν για να τους βοηθήσει στη διάγνωση και θεραπεία διαφόρων ασθενειών. Η επόμενη έκδοση αναμένεται το 2010.
Τα συμπεράσματα του Griffiths σχετικά με την καφεΐνη στηρίζονται στην μελέτη και αξιολόγηση επιστημονικών ερευνών 170 και πλέον χρόνων σχετικά με την επίδραση της καφεΐνης στον οργανισμό και τα συμπτώματα της απεξάρτησης από αυτή.
Οι επιστήμονες παρουσιάζουν 57 πειραματικές έρευνες και 9 στατιστικές μελέτες ώστε να υποστηρίξουν τη θέση τους για τη συμπερίληψη της απεξάρτησης από την καφεΐνη στο DSM. Η έρευνά τους δημοσιεύεται στο τεύχος του περιοδικού Ψυχοφαρμακολογία του περασμένου Οκτωβρίου (Psychopharmacology.)
"Οι γιατροί και οι ψυχολόγοι δεν είχαν κάποιο επιστημονικό πλαίσιο για να διαγνώσουν το σύνδρομο," επισημαίνει ο Griffiths, εξηγώντας το λόγο που έκανε την συγκεκριμένη μελέτη.
Σε συνέντευξή του, ο ίδιος υπογραμμίζει ότι οι μέχρι τώρα έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα που λαμβάνουν έστω και 100ml καφεΐνη την ημέρα, ποσότητα που περιέχεται σε μισή κούπα καφέ, μπορεί να δημιουργήσουν μια φυσική εξάρτηση η οποία μπορεί να προκαλέσει μέχρι και στερητικά σύνδρομα.
"Κι ενώ οι περισσότεροι τακτικοί «χρήστες» καφεΐνης γνωρίζουν ότι η καφεΐνη είναι είναι ένα ελαφρύ διεγερτικό, οι περισσότεροι δεν ξέρουν ότι η απότομη παύση μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστα στερητικά αποτελέσματα."
Οι μελέτες παρουσιάζουν 5 τύπους κοινών παρενεργειών από τη στέρηση:
-
Πονοκέφαλος
-
Κούραση ή υπνηλία
-
Κατάθλιψη ή οξυθυμία
-
Δυσκολία συγκέντρωσης
-
Συμπτώματα παρόμοια με αυτά της γρίπης όπως ναυτία, μυϊκός πόνος και δυσκαμψία
Ο Griffiths τονίζει ότι όπως δείχνουν και οι έρευνες, τουλάχιστον οι μισοί από τους τακτικούς χρήστες καφεΐνης θα έχουν τέτοια στερητικά σύνδρομα αν απέχουν από την ουσία. Και τα συμπτώματα αυτά θα εμφανιστούν ανεξάρτητα από το τι πότο έχει προκαλέσει την εξάρτηση.
"Αναφορικά με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων, το 13% των ατόμων είχαν κλινικά σημαντική κατάπτωση ή κάποια λειτουργική βλάβη," προσθέτει ο Griffiths. "Στη χειρότερη μορφή της, η απεξάρτηση από την καφεΐνη συνδέθηκε με απουσίες από τη δουλειά, την ακύρωση κοινωνικών υποχρεώσεων και την αίσθηση ότι ήταν άρρωστοι."
Η εκδήλωση των συμπτωμάτων, όπως δείχνουν οι έρευνες, έγινε 12 με 24 ώρες μετά την παύση της κατανάλωσης καφεΐνης. Στις επόμενες δυο μέρες το αίσθημα της δυσαρέσκειας ήταν πιο έντονο ενώ άλλα συμπτώματα συνέχισαν να εμφανίζονται μέχρι και 9 μέρες αργότερα.
Ένα από τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας σύμφωνα με τον Griffiths είναι ότι οι τακτικοί χρήστες καφεΐνης ίσως να τη χρησιμοποιούν περισσότερο για να αποφύγουν το στερητικό σύνδρομο παρά γιατί απλά απολαμβάνουν τον καφέ τους.
ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΟ ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ
Αντιμετωπίζετε προβλήματα αφόρητων πόνων του στομάχου, έχετε συμπτώματα δυσαπορρόφησης και χάνετε κιλά, χωρίς να γνωρίζετε την αιτία; Μήπως πρέπει να επισκεφθείτε έναν γαστρεντερολόγο; Μήπως το πρόβλημα από το οποίο πάσχετε ονομάζεται «κοιλιοκάκη»; Περί τίνος πρόκειται και πως θα το αντιμετωπίσετε;
Η κοιλιοκάκη είναι ένα σύνδρομο δυσαπορρόφησης, που προκαλείται από την γλιαδίνη, η οποία αποτελεί ένα πρωτεϊνικό τμήμα της γλουτένης. Αυτή απαντάται σχεδόν σε όλα τα δημητριακά, εκτός από το ρύζι και το καλαμπόκι. Η δίαιτα που ακολουθείται σε τέτοια περίπτωση αποκλείει όλα τα δημητριακά που περιέχουν γλουτένη (σιτάρι, βρώμη, κριθάρι, σίκαλη). Αντιθέτως μπορεί να χρησιμοποιηθεί αλεύρι από καλαμπόκι, ρύζι, πατάτες, σόγια ή σιτάλευρο των οποίων έχει αφαιρεθεί η γλουτένη. Συνεπώς κύριος στόχος της δίαιτας και μοναδική θεραπεία του προβλήματος είναι η μόνιμη απομάκρυνση της γλουτένης.
Η υποχώρηση των συμπτωμάτων (διάρροια, στεατόρροια, μειωμένη απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, μείωση ή αδυναμία αύξησης βάρους, κοιλιακά άλγη, αναιμία κτλ.) φαίνεται να εξαρτάται από την πιστή εφαρμογή του διαιτολογίου. Στην περίπτωση αυτή, η ζωή και ο τρόπος διατροφής σας θα πρέπει να αλλάξει ριζικά. Το ψωμί, τα μακαρόνια, τα μπισκότα ή τα κορν-φλέικς που ένας μέσος άνθρωπός τα καταναλώνει άφοβα καθημερινώς, εσείς θα πρέπει να τα απομακρύνετε από το διαιτολόγιο σας ή τουλάχιστον να τα αντικαταστήστε με άλλα επιτρεπόμενα. Το ψωμί για παράδειγμα, που μέχρι τώρα αγοράζατε από το φούρνο θα πρέπει είτε να το κάνετε ειδική παραγγελία ή να επιλέξετε κάποιο από τα ψωμιά ελεύθερα σε γλουτένη, όπως είναι το καλαμποκόψωμο. Το ίδιο φυσικά ισχύει και για τις φρυγανιές, τα κράκερς, τα κουλουράκια. τα μπισκότα, τα κορν-φλέικς κτλ, τα οποία μπορείτε να αντικαταστήσετε με ρυζογκοφρέτες ή δημητριακά πρωινού χωρίς γλουτένη, όπως είναι οι νιφάδες ρυζιού ή καλαμποκιού.
Όπως καταλαβαίνετε η συγκεκριμένη δίαιτα είναι πολύ δύσκολο να ακολουθηθεί, εφόσον τα προϊόντα των απαγορευμένων δημητριακών είναι ιδιαίτερα διαδεδομένα, αλλά και η προσθήκη τους σε προπαρασκευασμένα τρόφιμα, πολύ συχνή. Ο σχεδιασμός του διαιτολογίου, καθίσταται ακόμη δυσκολότερος εάν μέχρις ότου εντοπίσατε το πρόβλημα, έχετε χάσει αξιοσημείωτο βάρος, όπου η επανάκτηση του θα πρέπει να γίνει σταδιακά και με προσοχή.
Το άτομο λοιπόν που πάσχει, αλλά και η οικογένεια του χρειάζονται συνεχή ενθάρρυνση και ενδυνάμωση. Θα πρέπει όλη η οικογένεια να είστε πολύ προσεκτικοί και σχολαστικοί κατά την αγορά των τροφίμων από το σπουπερμάρκετ και το φούρνο και επίσης, όταν θα βγείτε για φαγητό σε κάποιο εστιατόριο, θα πρέπει να ρωτάτε κατά πόσο τα διάφορα άγνωστα φαγητά περιέχουν τα υπό περιορισμό δημητριακά. Για να βοηθηθείτε περισσότερο, μην χάσετε το επόμενο τεύχος στο οποίο ακολουθεί χρήσιμος πίνακας με τις ακριβείς τροφές που επιτρέπονται και απαγορεύονται.
Ο παρακάτω πίνακας θα είναι ένα χρήσιμο εργαλείο στην επιλογή των τροφίμων σας.
ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΦΕΣ:
Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα χωρίς προσμίξεις, φρέσκο, εβαπορέ, σε σκόνη, συμπυκνωμένο, πλήρες ή αποβουτυρωμένο, κρέμες από γάλα, καλαμποκάλευρο ή ριζάλευρο, γιαούρτι, άσπρα τυριά, κρεμμώδη cottage cheese.
Όλων των ειδών φρέσκα ή κατεψυγμένα κρέατα, πουλερικά, ψάρια, και σε κονσέρβα, αυγά.
Ψωμί, φρυγανιές, κράκερς κτλ. παρασκευασμένα από ελεύθερα γλουτένης άλευρα (καλαμποκάλευρο, ρυζάλευρο, πατατάλευρο, αλεύρι από σόγια).
Πατάτες, γλυκοπατάτες, ρύζι, καλαμπόκι, χυλός από καλαμπόκι.
Όλα τα φρέσκα, κατεψυγμένα ή σε κονσέρβα λαχανικά (χωρίς σάλτσα), καθώς και όλα τα όσπρια.
Όλα τα φρέσκα φρούτα, κατεψυγμένα ή σε κονσέρβα και οι χυμοί τους.
Λάδι, βούτυρο, μαργαρίνη, φυστικοβούτυρο, μπέικον, ελιές
Καφές, τσάι, αναψυκτικά, κακάο, αφού αναγνωριστεί η ετικέτα τους.
Ζελέ, μέλι, μαρμελάδα, ζάχαρη, σοκολάτα, παγωτά (προσοχή στην ετικέτα των τροφίμων για την σύνθεση τους)
Πουτίγκα ρυζιού, πουτίγκα καλαμποκιού ή κέικ παρασκευασμένα από τα επιτρεπόμενα αλεύρια
Σάλτσες παρασκευασμένες από κρέμα γάλακτος, αλεύρι καλαμποκιού ή άλλα επιτρεπόμενα ειδικά αλεύρια χωρίς γλουτένη
Αποσταγμένα αλκοολούχα ποτά και κρασί
Γνήσια μπαχαρικά και αρώματα, αλάτι, μουστάρδα από σκόνη, ξύδι, πιπέρι, πιπεριές
ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΕΣ ΤΡΟΦΕΣ
Κρέμες που περιέχουν αλεύρι, κορν-φλάουρ, ροφήματα σοκολάτας.
Ορισμένα τυριά που περιέχουν μαστίχα βρώμης ως συστατικό τους.
Κατεργασμένα κρέατα που περιέχουν σιτάρι, κριθάρι, βρώμη ή σίκαλη.
Αλλαντικά άγνωστης σύστασης.
Κανονικό ψωμί από σιτάρι ή σίκαλη, καθώς και οτιδήποτε περιέχει άλευρο από τα απαγορευμένα π.χ κουλουράκια, φρυγανιές, κέικς, σάντουιτς, τοστ.
Μακαρόνια, σπαγγέτι, φιδές, χυλοπίτες, κριθαράκι και άλλες πάστες ζυμαρικών.
All Bran και άλλα δημητριακά εμπορίου που περιέχουν γλουτένη.
Λαχανικά σε κονσέρβα με σάλτσα, φασόλια σε κονσέρβα, έτοιμες σαλάτες.
Κατεργασμένα φρούτα με προϊόντα που περιέχουν γλουτένη.
Όλα τα είδη εμπορίου τύπου snack (γαριδάκια κ.τ.λ.).
Μπύρα, τζίν, ουίσκυ, βότκα, λευκό ξύδι (πάντα πρέπει να ελέγχετε την ετικέτα).
Σούπες εμπορίου, επιδόρπια και γλυκά εμπορίου (καραμέλες) που συνήθως περιέχουν σαν συστατικό τους γλουτένη.
Ορισμένα μπαχαρικά και καρυκεύματα κατεργασμένα, έτοιμες σάλτσες, οι σάλτσες των κονσερβών.
*Επειδή το σιτάρι, το κριθάρι, η σίκαλη, ή βρώμη και τα προϊόντα τους χρησιμοποιούνται σε ποικιλία έτοιμων τροφών, θα πρέπει να διαβάζονται με προσοχή οι ετικέτες των τροφίμων.